| | Ewolucja gwiazd
| Stadium
|
Proces, efekt
|
| Kondensacja
|
Grawitacyje kurczenie się pierwotnej mgławicy gazowej lub pyłowo-gazowej, wzrost gęstości i temperatury w centrum.
|
| Protogwiazda
|
Początek świecenia w wyniku dalszego grawitacyjnego kurczenia; kilkdziesiąt tysięcy lat dla gwiazdy o masie 50 MS, do miliarda dla 0,01 MS.
|
| Gwiazda
|
Reakcjie termojądrowe w jądrze - przemiana wodoru w hel; kilka milionów lat dla gwiazdy bardzo masywnej, do kilkudziesięciu miliardów lat.
|
| Czerwony olbrzym
|
Gwiazdy średnio masywne (np. Słońce) po wyczerpaniu wodoru w jądrze; ok. 100-krotny wzrost promienia, spalanie wodoru w warstwach zewnętrznych.
|
| Biały karzeł
|
Odrzucenie zewnętrznych warstw czerwonego olbrzyma (mgławica planetarna); pozostałością gorąca, powoli stygnąca gwiazda o promieniu 0,01 RS.
|
| Brązowy karzeł
|
Końcowe stadium protogwiazd o masach mniejszych od 0,08 MS, powoli stygnący obiekt, świecący wyłącznie kosztem energii grawitacyjnej.
|
| Czarny karzeł
|
Pozostałość po gwiazdach o małych i średnich masach; wystygły brązowy lub biały karzeł, w stanie stałym.
|
| Supernowa
|
Końcowe stadium ewolucji masywnych gwiazd, powyżej 8 MS; gwałtowny wybuch gwiazd po zużyciu paliwa termojądrowego.
|
| Gwiazda neutronowa
|
Pozostałość po masywnych gwiazdach, o masach od 8 do 40 MS; szybko obracający się obiekt o promieniu rzędu 10 km i gęstości do 1018 kg/m3.
|
| Czarna dziura
|
Efekt gwałtownego zapadania grawitacyjnego gwiazd o masie powyżej 40 MS; obiekt obserwowany jedynie poprzez procesy zachodzące w jego otoczeniu.
|
Astronomia.pl
05.08.2002
Źródło: "Tablice matematyczne, fizyczne, chemiczne, astronomiczne" - Tomasz Szymczyk, Stanisław Rabiej, Anna Pielasz, Jan Desselberger - PPU "PARK" sp. z.o.o. - ISBN 83-7266-054-9
| |
UT = 22:31:07
