Rektor i Senat Wyższej Szkoły Humanistycznej imienia Aleksandra Gieysztora witając z uznaniem postęp w badaniach nad życiem i działalnością Mikołaja Kopernika, a szczególnie odnalezienie - z wysokim prawdopodobieństwem - miejsca jego pochówku w Katedrze Fromborskiej, zwracają się z apelem o poparcie niniejszej deklaracji:

Dzieło Mikołaja Kopernika było i jest żywą inspiracją dla rozwoju myśli naukowej na całym świecie. Dziś, w okresie kształtowania europejskiego obszaru szkolnictwa wyższego i nauki, warto przypomnieć, w jakich warunkach działał i tworzył Mikołaj Kopernik. Wychowany w Toruniu, po doświadczeniach studiów na uniwersytetach w Krakowie, Bolonii, Padwie i Ferrarze osiadł jako kanonik kapituły przy katedrze we Frauenburgu/Fromborku, jak sam pisał - w tym odległym zakątku ziemi - położonym 1500 km od Bolonii. Kapituła działała tu już w XIII wieku, blisko pulsowały życiem Gdańsk, Elbląg, Królewiec, gdzie jeszcze za życia Kopernika podjęto trud tworzenia uniwersytetu.

Mikołaj Kopernik żył w Europie wiary i rozumu; Europie, w której wymiar Północ-Południe był równie ważny jak Wschód i Zachód; Europie, gdzie nie można było przewidzieć przełomu spowodowanego Jego epokowym dziełem "O obrotach sfer niebieskich".

Przemiany historyczne częściowo zniszczyły dowody wieloletniej działalności Kopernika we Fromborku. Nie zachowały się niestety zewnętrzne ślady faktycznego pochówku Wielkiego Astronoma w katedrze, a księgozbiór Kopernika znalazł się w Szwecji, w niedalekiej Uppsali.

Obecnie otwierają się nowe tematy godne naukowej dyskusji. Podstawowym wyzwaniem jest ugruntowanie przekonania, iż Europa kultury, oświaty i nauki była i jest kontynentem bez granic, częścią światowego skarbca wiedzy, wzbogaconego historycznymi doświadczeniami wszystkich narodów i lokalnych społeczności. Doniosłą rolę w pomnażaniu europejskiego dziedzictwa kulturowego odgrywają uniwersytety naszego kontynentu.

Dzięki nowym metodom badawczym, dzięki inicjatywie, zapałowi i konsekwencji badaczy, wiemy o Koperniku i jego epoce coraz więcej. Aby zrozumieć znaczenie przełomu kopernikowskiego, trzeba znać i rozumieć miejsca, okoliczności i warunki, w jakich do tego przełomu doszło. Frombork jest dziś miastem znów bliskim głównym nurtom integracji i współpracy europejskiej. Witając z zadowoleniem odrodzenie zainteresowań myślą Kopernika, wzywamy do dalszych pogłębionych jej badań oraz ich kompetentnej popularyzacji.


Deklarację Fromborską przyjęli: