| | Liczba Wolfa
W XIX wieku astronom Rudolf Wolf odkrył metodę określenia aktywności słonecznej. Została ona od jego nazwiska liczbą Wolfa. Przedstawia ją wzór:
R=(10g+p)*k
gdzie R to liczba Wolfa, g to liczba grup plam, p - ilość plam, a k to wartość, która umożliwia porównanie wyników uzyskanych przez różnych obserwatorów (o różnym doświadczeniu), przy innych warunkach atmosferycznych i innym sprzęcie obserwacyjnym. Niestety, aby poznać "swoje k" trzeba porównać swoje wyniki z liczbami Wolfa z "profesjonalnych" źródeł (dane te uwzględniają już ten współczynnik).
Liczba Wolfa umożliwia określenie aktywności słonecznej, która przejawia się zmianą ilości plam (a co za tym idzie - grup) i co najważniejsze z praktycznego punktu widzenia - "natarczywością" wiatru slonecznego. Liczba Wolfa nie jest jednak pozbawiona wad: jest za bardzo czuła na drobne wahania ilości plam słonecznych, choć dobrze opisuje średnią aktywność na dużych przedziałach czasowych. Jednak jest ona bardzo prosta i przez to wykorzystywana przez wielu obserwatorów i dość stara. To wszystko umożliwia porównanie wyników innych obserwacji w długim przedziale czasowym. W obserwatorium w Greenwich stosuje się jeszcze inną metodę polegającą na zliczaniu powierzchni zajmowanej przez plamy na Słońcu.
Niemiec Heinrich Schwabe kupił lunetę, dzięki której prowadził systematyczne obserwacje plam, poszukując domniemanej planety Wulkan krążącej blisko Słońca (miał nadzieję zobaczyć jej przejście przez tarczę Słońca). Planety nie odkrył, lecz w 1857 roku ogłosił odkrycie 11 letniego cyklu aktywności słonecznej (nie jest on jednak regularny - może on trwać od 9 do 13,6 roku). Otrzymał za to złoty medal angielskiego Królewskiego Towarzystwa Astronomicznego.
Radosław Ziomber
08.04.2004
| |