| | Kupowanie gwiazd - nie daj się nabrać
W ostatnim czasie do redakcji portalu Astronomia.pl trafia coraz więcej pytań o kupowanie nazw gwiazd.
Wszelkie osoby i firmy oferujące sprzedaż nazw gwiazd, działek na Księżycu albo na Marsie, to zwyczajni kombinatorzy. Niedawno pojawiła się w Polsce firma oferująca nazwy gwiazd (nie podamy nazwy ani adresu, bo nie mamy zamiaru robić firmie reklamy). Klient płaci od 100 do 1000 zł za papierek, który mógłby sobie wydrukować samodzielnie na domowym komputerze. Nazwa będzie widoczna jedynie w rejestrze tej firmy, natomiast nie będzie mieć żadnego znaczenia prawnego, ani nie będzie oficjalną nazwą.
Międzynarodowa Unia Astronomiczna zdecydowanie odżegnuje się od praktyk opisywanych firm. Ofertę takich firm można porównać do: "sprzedam szczebel z drabiny, która przyśniła się św. Józefowi".
Jeden z redaktorów Astronomii.pl spróbował zabawić się w "dziennikarskie śledztwo" i zgłosił się do wspomnianej firmy w roli klienta. Treść korespondencji ujawniła totalną niekompetencję pracowników firmy w sprawach astronomicznych. Oto przykłady:
W regulaminie oferty jest podane: "Gwiazdy o jasności od 1 do 3 to są gwiazdy widoczne z ziemi gołym okiem, a gwiazdy o jasności od 4 do 6 - widoczne za pomocą instrumentów astronomicznych", a w korespondencji e-mailowej otrzymujemy odpowiedź (pisownia oryginalna):
Jeśli chodzi o lornetkę to nie sądzę, żeby można było spojrzeć przez nią w niebo i dostrzec te dalsze gwiazdy ponieważ dopiero od 3 jasności są widoczne z ziemi.
Komentarz Astronomii.pl:
Nawet niezbyt zaawansowani miłośnicy astronomii wiedzą, że gołym okiem można teoretycznie oglądać gwiazdy do 6 magnitudo.
A oto kolejny fragment odpowiedzi od firmy (pisownia oryginalna):
Jasność i wielkość to te samo. Jasność to stopień widoczności gwiazdy na niebie z ziemi. Dlaczego jest tak że mniejsza liczba oznacza większą gwiazdkę...nie mam pojęcia Jest to mierzone zapewne w jakiś innych wielkościach. O to trzeba by się już zapytać naukowców którzy te gwiazdy odkrywają
Komentarz Astronomii.pl:
Pozostawiamy to bez komentarza ...
Ja jednak chcę dać astronomiczny prezent!
Jeżeli chcesz Czytelniku sprawić komuś astronomiczny prezent, kup mu za 100 zł książkę o astronomii, albo za 1000 zł teleskop - będzie z tego więcej pożytku i radości dla obdarowanego.
Jeżeli ktoś koniecznie pragnie podarować gwiazdę ukochanej osobie, może spojrzeć w nocy na niebo, wybrać sobie najładniejszą gwiazdkę i powiedzieć tej osobie, że od tej pory gwiazdę będzie nazywać jej/jego imieniem. Stosowny dyplom/certyfikat do powieszenia na ścianie i brylowania wśród znajomych, można wykonać samemu albo poprosić znajomego grafika komputerowego.
Sytuacja prawna
Organizacją odpowiedzialną za nazywanie obiektów niebieskich jest Międzynarodowa Unia Astronomiczna (IAU). Wychodzi ona z założenia, że podobnie jak prawdziwa miłość, piękno nocnego nieba nie jest na sprzedaż. Nazwy i oznaczenia gwiazd oraz innych obiektów niebieskich są nadawane zgodnie z ustalonymi regułami i są używane przez naukowców na całym świecie. Na przykład komety noszą nazwiska swoich odkrywców, a planetoidy - sławnych ludzi, imiona mitologiczne oraz ziemskie nazwy geograficzne.
Historia nazywania gwiazd
Najjaśniejsze gwiazdy na niebie mają nazwy słowne pochodzące głównie ze starożytności. Są to zazwyczaj nazwy arabskie, przy czym dla niektórych gwiazd spotyka się różne przypadki pisowni.
Obecnie "nazwami" gwiazd są ich oznaczenia katalogowe. Astronomowie mają skatalogowane wiele milionów gwiazd. Wiele z nich występuje w różnych katalogach i tym samym posiada kilka różnych oznaczeń. Oznaczenia te zawierają skrót nazwy katalogu oraz identyfikator gwiazdy, którym często jest jej pozycja na niebie.
Dla przykładu weźmy jedną z najjaśniejszych gwiazd na niebie - Wegę. Nazwa w wersji angielskiej brzmi "Vega". W katalogach astronomicznych możemy spotkać następujące oznaczenia:
V* alf Lyr NAME VEGA * alf Lyr
* 3 Lyr ADS 11510 A AG+38 1711
BD+38 3238 CCDM J18369+3847A CEL 4636
CSI+38 3238 1 CSV 101745 1E 183515+3844.3
EUVE J1836+38.7 FK5 699 GC 25466
GCRV 11085 GEN# +1.00172167 GJ 721
HD 172167 [HFE83] 1223 HGAM 706
HIC 91262 HIP 91262 HR 7001
IDS 18336+3841 A IRAS 18352+3844 IRC +40322
JP11 2999 LTT 15486 N30 4138
NSV 11128 8pc 128.93 PLX 4293
PMC 90-93 496 PPM 81558 RAFGL 2208
ROT 2633 SAO 67174 SKY# 34103
TD1 22883 UBV 15842 UBV M 23118
USNO 882 uvby98 100172167 V Zkh 277
com GJ 721.0
O historii nazywania gwiazdozbiorów i gwiazd można przeczytać w książce "Historia naturalna gwiazdozbiorów", J. Dobrzycki, J. Włodarczyk, Prószyński i S-ka, Warszawa 2002.
Adresy internetowe z informacjami o nazwach gwiazd i obiektów niebieskich:
Krzysztof Czart
10.05.2004 | |
UT = 6:16:10
