W 450 rocznicę urodzin Kopernika, 19 lutego 1923 roku w Toruniu, założono Polskie Towarzystwo Astronomiczne. Zebrani też w Toruniu, 14 lutego b.r. członkowie Zarządu Głównego PTA, przekazali interesującą wiadomość, będącą swoistym prezentem dla miasta.
Amerykański astronom, Ted Bowell z Obserwatorium Lowella, zaproponował Komisji Nazewnictwa Międzynarodowej Unii Astronomicznej nadanie nazwy "Toruń" jednej z ponad 550 odkrytych przez siebie planetoid. Przywilej nadawania nazwy własnej należy do odkrywcy asteroidy, wcześniej jednak obiekt musi być wystarczająco długo obserwowany by można było określić jego orbitę. Takie obiekty otrzymują numery katalogowe i można przewidzieć ich położenie i śledzić ruch na niebie.
Planetoida, która ma otrzymać nazwę "Toruń", do tej pory znana była wyłącznie jako 12999 = 1981 QJ2 i została odkryta 14 września 1981 roku. Należy do głównego pasa planetoid krążących między Marsem a Jowiszem. Odkrywca użył następujących argumentów rekomendując nazwę 12999 Toruń:
- miejsce urodzin Mikołaja Kopernika;
- gotyckie Stare Miasto wpisane w 1997 roku na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO;
- uniwersytet noszący imię Kopernika i zawiadujący największym w Polsce obserwatorium astronomicznym.
Pomysł nadania tej nazwy zasugerował odkrywcy prof. Tadeusz Michałowski, astronom z Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu. Profesor Bowell słyszał już wcześniej o urodzie Torunia i marzy, by tu przyjechać więc nie trzeba było go długo namawiać. Działanie Tadeusza Michałowskiego jest dobrym przykładem współpracy między polskimi astronomami również w sferze lobbingu naukowego, zwłaszcza w 85 rocznicę założenia w Toruniu Polskiego Towarzystwa Astronomicznego. Jest on astronomem specjalizującym się w badaniu fizycznej natury planetoid. Jest absolwentem astronomii na UMK, gdzie się również habilitował.
Jednym z bardzo niewielu polskich miast krążących podobnie jak 12999 Toruń na orbicie, jest odkryta w 1949 roku w Poznaniu planetoida 1572 Posnania, której fizyczną naturę badał właśnie Michałowski z kolegami. Zwiastunem Torunia może być asteroida 14382 Woszczyk, nazwana tak na cześć toruńskiego astronoma, wieloletniego prezesa Polskiego Towarzystwa Astronomicznego, Andrzeja Woszczyka, wychowawcy wielu badaczy małych ciał Układu Słonecznego, w tym i tych z Poznania.
Tylko pięciu współczesnych polskich astronomów ma "swoje" planetoidy: warszawiak Grzegorz Sitarski, torunianin Andrzej Woszczyk, i dwóch poznaniaków, Tomasz Kwiatkowski i Tadeusz Michałowski. Piątym był zmarły niedawno, Członek Honorowy PTA i Doktor Honoris Causa UMK, najznakomitszy polski astronom, profesor Bohdan Paczyński.
Poszukiwania planetoid prowadzone były również 90 cm teleskopem Schmidta-Cassegraina w Piwnicach (Centrum Astronomii UMK), który doskonale nadaje się do tego typu badań. Zmarły w 1999 roku, słowacki astronom Milan Antal tylko podczas jednego pobytu w Piwnicach w październiku 1986 roku, odkrył aż 8 skatalogowanych obecnie planetoid. Niestety tylko dwóm z nich zdążył nadać nazwy własne: 4573 Pie�tiany i 23444 Kukučin. Pozostałe noszą tylko bezimienne numery.
Oficjalne nadanie planetoidzie 12999 = 1981 QJ2 imienia Toruń powinno zostać zatwierdzone przez Międzynarodową Unię Astronomiczną w ciągu najbliższych miesięcy. Przypadnie to najprawdopodobniej na okres najlepszej widoczności obiektu na niebie, choć będzie nadal przebywał na niebie południowym i zawsze będzie on bardzo słaby. Młodzi toruńscy astronomowie mają ochotę "zapolować" na 12999 Toruń w maju i czerwcu podczas swoich obserwacji w Południowej Afryce.
Więcej informacji:
UT = 5:56:24
